Een bewijs van taalkennis is soms nodig: voor het inburgeringstraject, een job, een opleiding of een nationaliteitsaanvraag. Welk bewijs aanvaard wordt, hangt af van de situatie.
Certificaten van een cursus
Wie een module Nederlands tweede taal afrondt bij een centrum voor volwassenenonderwijs, een centrum voor basiseducatie of een universitair talencentrum, krijgt een certificaat. Daarop staat de module, bijvoorbeeld 1.2 of 2.4. Via de ERK-berg is te zien met welk ERK-niveau dat ongeveer overeenkomt. Het certificaat is het bewijs dat de cursist bij een volgende school of werkgever kan voorleggen.
De taaltest van het Agentschap
Wie al wat Nederlands kent zonder daar een cursus voor te hebben gevolgd, kan bij een contactpunt van het Agentschap Integratie en Inburgering inschrijven voor een taaltest Nederlands. Wie slaagt, krijgt een bewijs Nederlands. Voor inburgeraars in de stad Antwerpen loopt dat via Atlas. Het is een manier om kennis die buiten een school is opgedaan, officieel te laten erkennen.
ITNA voor hoger onderwijs
Voor een Nederlandstalige opleiding aan een hogeschool of universiteit vragen instellingen een bewijs van voldoende kennis van het Nederlands. Een bekende test daarvoor is de ITNA, de Interuniversitaire Taaltest Nederlands voor Anderstaligen, die onder meer bij Linguapolis aan de Universiteit Antwerpen kan worden afgelegd. Welk niveau en welke bewijzen een instelling aanvaardt, staat bij de inschrijvingsvoorwaarden van die instelling zelf.
Linguapolis organiseert daarnaast het Taaljaar Nederlands, een voltijds programma van het beginnersniveau tot niveau 5, dat aansluit bij B2 tot C1. Het Taaljaar is bedoeld voor wie daarna in het Nederlands wil studeren.
Bewijs voor de Belgische nationaliteit
Voor een nationaliteitsverklaring is een bewijs nodig van de kennis van een van de drie landstalen, Nederlands, Frans of Duits, op niveau A2. Het Agentschap Integratie en Inburgering houdt een overzicht bij van de certificaten Nederlands die daarvoor geldig zijn, bedoeld voor medewerkers van lokale besturen. De andere voorwaarden voor de nationaliteit, zoals hoe lang iemand al in België verblijft, vallen buiten het bestek van deze gids; die informatie geeft de gemeente of het district.
Taal en werk
Sommige jobs vragen een bewijs van Nederlands, bijvoorbeeld bij de overheid, in het onderwijs of in de kinderopvang. Ook voor een sociale woning in Vlaanderen speelt kennis van het Nederlands een rol. De precieze eisen verschillen per sector en veranderen weleens; de werkgever of de verhuurder geeft de actuele voorwaarden.
| Doel | Gebruikelijk bewijs |
|---|---|
| Inburgeringstraject | Certificaat of test op niveau A2 |
| Nationaliteitsverklaring | Bewijs van een landstaal op A2, volgens de lijst van geldige certificaten |
| Doorstromen naar een volgende cursus | Modulecertificaat van de vorige cursus |
| Hoger onderwijs in het Nederlands | Taaltest als de ITNA of een ander aanvaard bewijs, volgens de instelling |
Voorbereiden op een test
Een taaltest meet meestal vier vaardigheden: luisteren, lezen, spreken en schrijven. Wie zich voorbereidt, oefent best met opdrachten van hetzelfde type en onder dezelfde tijdsdruk. Voor het spreekgedeelte helpt het om vooraf over vertrouwde onderwerpen te praten, zoals werk, familie, wonen en vrije tijd. Scholen en organisaties die de test afnemen, publiceren vaak voorbeeldopgaven.
Een certificaat verloren?
Een verloren certificaat kan meestal opnieuw worden aangevraagd bij de school die het uitreikte. Het is verstandig om van elk certificaat een digitale kopie te bewaren. Wie twijfelt welk bewijs nodig is, kan terecht bij Atlas of bij het Agentschap.